Nhịp AI – Bản tin tuần 3
AI bước vào kỷ nguyên hạ tầng Gigawatt và liên minh của những gã khổng lồ
📰 Tuần 03 (12/01/2026 - 18/01/2026)
Tuần này chứng kiến một mạch chuyện rõ rệt về sự định hình lại trật tự thế giới AI. Khi các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) dần tiến tới sự hội tụ về năng lực, các “ông lớn” công nghệ bắt đầu chuyển trọng tâm sang hai mặt trận mới: Liên minh hệ sinh thái (Apple bắt tay Google) và Hạ tầng năng lượng quy mô Gigawatt (Meta và OpenAI). Bên cạnh đó, những biến động nhân sự kịch tính giữa OpenAI và các startup đối thủ cho thấy cuộc chiến giành giật nhân tài vẫn chưa hề hạ nhiệt.
Điểm tin nổi bật trong tuần
Một là, Apple chính thức chọn Google Gemini làm nền tảng cho Siri. Thỏa thuận trị giá khoảng 1 tỷ USD/năm này đưa Gemini trở thành “bộ não” mặc định cho hơn 2 tỷ thiết bị Apple, đẩy ChatGPT của OpenAI xuống vị trí tùy chọn thứ yếu. (Google Blog)
Hai là, Anthropic chặn xAI (Elon Musk) truy cập vào mô hình Claude. Lý do được đưa ra là xAI đã vi phạm điều khoản khi sử dụng Claude (thông qua Cursor) để huấn luyện và phát triển các mô hình đối thủ. (Kylie Robison)
Ba là, Mark Zuckerberg công bố sáng kiến “Meta Compute”. Meta dự định xây dựng hạ tầng AI với công suất lên tới hàng chục Gigawatt trong thập kỷ này, khẳng định năng lượng và hạ tầng sẽ không phải là nút thắt của họ. (Mark Zuckerburg on thread)
Bốn là, OpenAI ký hợp đồng hạ tầng 10 tỷ USD với Cerebras. Thương vụ này nhằm mua tới 750MW công suất tính toán chuyên dụng cho suy luận (inference), sử dụng chip wafer-scale để giảm độ trễ. (Techcrunch)
Năm là, Nhóm nhân sự chủ chốt của Mira Murati rời Thinking Machines quay lại OpenAI. Barret Zoph và các cộng sự đã rời startup của cựu CTO OpenAI chỉ sau vài tháng để tái gia nhập công ty cũ trong một kịch bản đầy kịch tính. (Fidji Simo on X)
Sáu là, Google ra mắt Giao thức Thương mại Toàn cầu (UCP). Đây là một tiêu chuẩn mở cho phép các Agent AI thực hiện toàn bộ quy trình mua sắm từ tìm kiếm đến thanh toán một cách tự động. (Google Developers Blog)
Bảy là, Zhipu AI (Trung Quốc) ra mắt mô hình GLM-Image huấn luyện hoàn toàn trên chip Huawei. Đây là cột mốc quan trọng cho thấy ngành AI Trung Quốc đang dần thoát ly khỏi sự phụ thuộc vào chip Nvidia của Mỹ. (Zhipu AI Blog)
Tám là, GPT-5.2 Pro giải thành công bài toán Erdos số 397. Thành tựu này được nhà toán học Terence Tao công nhận, đánh dấu bước tiến mới của AI trong tư duy toán học thuần túy. (ErdosProblems.com)
Phân tích những tin chính
1) Liên minh Apple - Google: Sự tái lập trật tự thiết bị đầu cuối
Việc Apple chính thức chọn Gemini làm nền tảng cho Siri là một chiến thắng vang dội cho Google. Sau nhiều năm cạnh tranh, “co-opetition” (hợp tác trong cạnh tranh) lại trở thành chiến lược chủ đạo.
Tại sao quan trọng? Google có được tệp người dùng khổng lồ từ Apple, trong khi Apple giải quyết được bài toán thiếu hụt mô hình nền tảng mạnh mẽ mà không cần tự mình chạy đua làm “frontier model”.
Tác động: OpenAI mất đi vị thế độc tôn trên iOS. Điều này cho thấy trong kỷ nguyên AI, quyền kiểm soát dữ liệu người dùng và hệ sinh thái thiết bị vẫn là quân bài mặc cả lớn nhất.
2) Cuộc đua hạ tầng: Từ chip sang năng lượng (Gigawatt Scale)
Thông báo về Meta Compute và thương vụ 10 tỷ USD của OpenAI với Cerebras cho thấy một sự thay đổi trong tư duy chiến lược. Các công ty AI không còn chỉ mua chip, họ đang xây dựng các “đế chế” năng lượng.
Điểm giá trị: Khi quy mô mô hình tăng lên, hiệu suất tính toán trên mỗi Watt điện trở thành chỉ số sống còn. Việc Meta nhắm tới quy mô hàng chục Gigawatt và OpenAI tìm đến chip chuyên dụng của Cerebras cho thấy họ đang chuẩn bị cho một tương lai nơi AI hiện diện trong mọi tác vụ thời gian thực.
3) Agentic Commerce: Khi AI bắt đầu “cầm ví” thay con người
Giao thức UCP của Google và tính năng Claude Cowork của Anthropic là những bước đi đầu tiên đưa AI từ “người tư vấn” thành “người thực thi”.
Tác động doanh nghiệp: Với UCP, các thương hiệu sẽ phải tối ưu hóa sự hiện diện của mình không chỉ cho SEO (người dùng tìm kiếm) mà còn cho các Agent AI. Khả năng AI tự động đàm phán, áp dụng mã giảm giá và thanh toán sẽ thay đổi hoàn toàn phễu marketing truyền thống.
Hàm ý với Việt Nam
Một là, chuẩn bị cho kỷ nguyên “Agent-first”. Các doanh nghiệp thương mại điện tử Việt Nam cần theo dõi sát giao thức UCP của Google để đảm bảo hệ thống của mình có thể tương tác được với các Agent mua sắm quốc tế.
Hai là, tối ưu hóa thay vì chỉ chạy đua phần cứng. Trong bối cảnh chip cao cấp bị hạn chế, các bài học từ DeepSeek (Engram) hay Zhipu AI về việc tối ưu hóa thuật toán trên phần cứng sẵn có là cực kỳ quan trọng cho các startup AI nội địa.
Ba là, chú trọng vào dữ liệu cá nhân hóa. Như cách Google ra mắt “Personal Intelligence”, giá trị của AI trong tương lai nằm ở khả năng hiểu ngữ cảnh riêng tư (Email, ảnh, lịch trình). Các ứng dụng AI tại Việt Nam nên tập trung vào việc khai thác dữ liệu bản địa hóa mà các ông lớn toàn cầu chưa chạm tới.
Bốn là, nhân lực cần kỹ năng “Vibe Coding” và quản lý Agent. Việc Anthropic xây dựng Claude Cowork chỉ trong 1.5 tuần bằng chính công cụ của mình cho thấy tốc độ phát triển phần mềm đã thay đổi. Lập trình viên Việt Nam cần chuyển dịch từ viết code thuần túy sang điều phối các Agent AI.
Kết luận
Tuần thứ 3 của năm 2026 khẳng định một thực tế: AI không còn là những bản demo hào nhoáng, nó đã trở thành cuộc chơi của hạ tầng nặng và các liên minh chiến lược. Khi Siri có “não” của Gemini và các Agent bắt đầu tự mua sắm, ranh giới giữa công cụ và cộng sự đang dần biến mất.
“Trong cuộc đua này, kẻ thắng không chỉ là kẻ có mô hình thông minh nhất, mà là kẻ có hạ tầng bền bỉ nhất và hệ sinh thái rộng lớn nhất.”
Nhịp AI | Bản tin tuần – Tổng hợp, chọn lọc và phân tích các chuyển động quan trọng của AI, dành cho người làm chiến lược, công nghệ và chính sách.